Lise eğitiminden üniversiteye geçen öğrencilerin en çok zorlandığı konulardan biri not sisteminin değişmesidir. Üniversitelerde dersler 100 üzerinden değerlendirilse de dönem sonu not ortalaması harf notlarına (AA, BA, BB vb.) ve 4.00'lük sisteme göre hesaplanır. Bu ortalamaya Ağırlıklı Genel Not Ortalaması (AGNO) veya GNO adı verilir.
Erasmus'a başvurmak, yatay geçiş yapmak, burslarınızı korumak veya onur/yüksek onur belgesi almak için bu ortalamayı yüksek tutmanız şarttır. Peki, bu hesaplama nasıl yapılıyor? Gelin adım adım inceleyelim.
1. Kredi / AKTS (ECTS) Nedir?
Üniversitelerde her dersin bir ağırlığı vardır. Örneğin, haftada 4 saat işlenen zorlu bir "Matematik" dersinin ağırlığı (kredisi) ile haftada 2 saat işlenen seçmeli bir dersin kredisi aynı değildir. Dersin kredisi veya AKTS değeri ne kadar yüksekse, harf notunuzun genel ortalamanıza etkisi de o kadar büyük olur.
2. Harf Notları ve 4.00'lük Sistemdeki Karşılıkları
Aldığınız 100 üzerinden sınav notlarınız (vize, final, ödev), çan eğrisi veya mutlak değerlendirme sistemine sokularak bir harf notuna dönüştürülür. Türkiye'deki birçok üniversitede (YÖK standartlarında) harf notlarının 4'lük sistemdeki katsayı karşılığı genellikle şu şekildedir:
| Harf Notu | Katsayı (4.00 Üzerinden) | Başarı Durumu |
|---|---|---|
| AA | 4.00 | Mükemmel / Geçti |
| BA | 3.50 | Çok İyi / Geçti |
| BB | 3.00 | İyi / Geçti |
| CB | 2.50 | Orta / Geçti |
| CC | 2.00 | Geçer / Geçti |
| DC | 1.50 | Koşullu Geçti (Ortalama 2.00 üstüyse geçer) |
| DD | 1.00 | Koşullu Geçti (Ortalama 2.00 üstüyse geçer) |
| FD / FF | 0.00 | Başarısız / Kaldı |
Not: Bazı üniversitelerde (örn. ODTÜ, Boğaziçi, İTÜ) sistem A1, A2 veya farklı harf katsayılarına sahip olabilir, ancak mantık tamamen aynıdır.
3. AGNO (Ağırlıklı Genel Not Ortalaması) Hesaplama Formülü
Ortalamayı bulmak için kullanılan matematiksel mantık "Ağırlıklı Ortalama"dır.
Formül:
1. Her dersin katsayısını (Harf Notu karşılığı), o dersin Kredisi ile çarpın.
2. Çıkan tüm sonuçları (ağırlıklı notları) birbiriyle toplayın.
3. Çıkan toplamı, o dönem aldığınız derslerin Toplam Kredisine bölün.
Örnek Bir Hesaplama Yapalım
Ali, bu dönem 3 ders almış olsun:
- Ders 1 (Fizik): Kredisi: 4, Harf Notu: BA (3.50) -> 4 x 3.50 = 14.00
- Ders 2 (Tarih): Kredisi: 2, Harf Notu: AA (4.00) -> 2 x 4.00 = 8.00
- Ders 3 (İngilizce): Kredisi: 3, Harf Notu: CB (2.50) -> 3 x 2.50 = 7.50
Toplam Kazanılan Ağırlıklı Not: 14.00 + 8.00 + 7.50 = 29.50
Toplam Alınan Kredi: 4 + 2 + 3 = 9
Dönem Not Ortalaması = 29.50 / 9 = 3.27
Gördüğünüz gibi, kredisi 4 olan Fizik dersinden BA almak, kredisi 2 olan Tarih dersinden AA almaktan ortalamaya çok daha fazla etki etmiştir.
Hata Yapmadan Ortalamanızı Hesaplayın
Kredileri ve harf notlarını manuel çarpmakla uğraşmayın. Gelişmiş aracımızla sadece ders kredinizi ve harf notunuzu seçerek dönem ortalamanızı saniyeler içinde görün.
Not Ortalaması Hesaplama Aracına Git4. Onur Belgesi ve Burs İçin Gereken Ortalamalar
- KYK Bursu Kesilme Durumu: KYK bursu alan öğrencilerin başarı durumunu koruması gerekir. Genellikle 3 başarısız dersi (FF) olan veya genel not ortalaması (AGNO) 2.00'nin altına düşen öğrencilerin bursu krediye dönüşebilir.
- Koşullu Geçme (DC/DD): Birçok üniversitede DC ve DD notları ile dersi geçmiş sayılmanız için, o döneme kadarki Genel Not Ortalamanızın (AGNO) en az 2.00 olması gerekir. 2.00'nin altındaysa bu derslerden kalmış sayılırsınız (Senatoya göre değişebilir).
- Onur ve Yüksek Onur Belgeleri: Genelde dönem ortalaması 3.00 ile 3.49 arası olanlar "Onur", 3.50 ve 4.00 arası olanlar "Yüksek Onur" belgesi almaya hak kazanır (O dönem FF notu olmaması şartıyla).
Özet
Üniversite hayatınızda AGNO'nuzu yüksek tutmanın en temel kuralı, yüksek kredili/AKTS'li derslere (bölüm ana derslerine) daha fazla ağırlık vermektir. 4 kredilik bir dersten alınacak yüksek not, 2 kredilik bir dersteki başarısızlığı kolayca örtebilir. Dönem sonlarında hedeflediğiniz ortalamayı tutturmak için sitemizdeki hesaplama aracını kullanıp stratejinizi belirleyebilirsiniz.